Αρκούδες δεν υπάρχουν

Η εξαιρετική νέα ταινία του καταξιωμένου Ιρανού δημιουργού Τζαφάρ Παναχί. Στην ταινία, όπως και σε πολλά πρόσφατα έργα του, ο Παναχί υποδύεται μια δραματοποιημένη εκδοχή του εαυτού του ,έναν κινηματογραφιστή που προσπαθεί να σκηνοθετήσει μια ταινία στην Τουρκία και ο οποίος αναγκάζεται να παραμείνει σε ένα ιρανικό χωριό κοντά στα σύνορα. Ενώ οι ηθοποιοί του ερμηνεύουν τη δική τους ιστορία απόπειρας διαφυγής στην Ευρώπη, ο Παναχί βρίσκεται αντιμέτωπος με τη δυσπιστία και τις τοπικές παραδόσεις στο χωριό όπου διαμένει. Η «Αρκούδες δεν υπάρχουν» είναι μια μαρτυρία για το πώς η επιδεξιότητα και η διαμαρτυρία μπορούν να βρουν έμπνευση μέσα στους περιορισμούς που εκείνος και άλλες δημιουργικές φωνές αντιμετωπίζουν.
Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας 2022.

Αρκούδες δεν υπάρχουν (Khers Nist, No Bears)
Δράμα
Έτος: 2022
Χώρα: Ιράν
Διάρκεια: 106′
Σκηνοθεσία: Jafar Panahi
Ηθοποιοί: Jafar Panahi, Naser Hashemi, Vahid Mobasheri
Διανομή: NEO Films
Πρεμιέρα: 9/3/23

Ανδρέας Κύρκος – Η Αυγή – 3,5/5
…Μέσα από τις προσπάθειες του αντιφρονούντα κινηματογραφιστή να οικοδομήσει μια ταινία απέναντι από τον προπαγανδιστικό μηχανισμό του κράτους προκύπτει ακόμη μια απόδειξη της ικανότητας της ανεξάρτητης τέχνης να αμφισβητεί την κουλτούρα της υπακοή… Περισσότερα>>>

Λήδα Γαλανού – efsyn.gr – 3/5
…ο Τζαφάρ Παναχί χτίζει μια χαριτωμένη, απαλή ιστορία που κρύβει μια σοβαρότατη κριτική για τις απαγορεύσεις που επιβάλλει το κράτος του Ιράν … ενώ ισοπεδώνει το τείχος μεταξύ ντοκιμαντέρ και μυθοπλασίας, χρησιμοποιώντας το σινεμά ως εργαλείο αντίδρασης και, μαζί, κινηματογραφικό χάδι… Περισσότερα>>>

Κωνσταντίνος Καϊμάκης – monopoli.gr – 2,5/5
…ο Παναχί υπογράφει ένα σύνθετο, φιλόδοξο και αρκετά ενδιαφέρον πρότζεκτ που όμως ολοκληρώνεται κάπως αμήχανα και άνισα… Περισσότερα>>>

Χρυσαυγή Πατσάκη- Move It – 3/5
…Κοινωνικό σχόλιο, λαϊκή παράδοση, χιούμορ και ρομάντζο συμπλέκονται αρμονικά σε ένα ενδιαφέρον μείγμα του σινεμά που έχει πλάσει τα τελευταία χρόνια, το οποίο βέβαια έχει αρχίσει να εξαντλείται… Περισσότερα>>>
Αιμίλιος Χαρμπής – Καθημερινή – 3,5/5
…εύστοχη μυθοπλασία, προορισμένη να αναδείξει τα σύγχρονα ζητήματα της ιρανικής κοινωνίας, τόσο σε επίπεδο καλλιτεχνικής ελευθερίας όσο και σε εκείνο της κοινωνικής βάσης… Περισσότερα>>>

Κώστας Ζαλίγκας – Ελεύθερος Τύπος – 2,5/5
…Θα είχε μεγαλύτερο ενδιαφέρον αν ο Παναχί έριχνε περισσότερο βάρος στο μέρος της ιστορίας του που διαδραματίζεται στο χωριό όπου διαμένει, ενώ τα λιγοστά μέσα που διαθέτει έχουν άμεση επίπτωση στη ροή της αφήγησής του … Περισσότερα>>>

Γιώργος Κρασσακόπουλος – Flix – 3/5
…Οπως όλες σχεδόν οι τελευταίες ταινίες του Παναχί, έτσι κι αυτή θολώνει τα όρια μεταξύ μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ, μεταμορφώνοντας το φιλμ σε ένα meta film που μιλά για πολλά περισσότερα από όσα βλέπεις στην οθόνη… Περισσότερα>>>

Γιάννης Ζουμπουλάκης – Το Βήμα – 2,5/5
…Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει ουσιαστική ιστορία στην ταινία αλλά πίσω από αυτή την μη ιστορία, κρύβονται πολλά σημεία που ο Παναχί θέλει να σχολιάσει, από το φίμωτρο του δημιουργού που είναι καθεστως στην πατρίδα του, μέχρι τις ατελείωτες προκαταλήψεις που επικρατούν στα χωριά του Ιράν, σαν αυτό στο οποίο βρίσκεται… Περισσότερα>>>

Χρήστος Μήτσης – Αθηνόραμα – 2,5/5
…ενώ οι περιπλοκές της ταινίας-μέσα-στην-ταινία δένονται και λύνονται με ευρηματική αποτελεσματικότητα, η ντοκιμαντερίστικη πλευρά της ιστορίας μοιάζει από ένα σημείο και μετά στημένη έτσι ώστε να ξεκαθαριστούν πλήρως και να αρθρωθούν πεντακάθαρα τα καταγγελτικά μηνύματα… Περισσότερα>>>

Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος – Lifo – 2,5/5
…Παρά τις ευγενείς του προθέσεις και τον αντάρτικο χαρακτήρα του (αν και είναι πλέον παράξενο πώς είναι τόσο κοινό μυστικό σε όλους, εκτός από τους μονίμως ενοχλημένους κήνσορες, πως ο Παναχί εξακολουθεί να γυρίζει ταινίες!), το «Αρκούδες δεν υπάρχουν» επαναλαμβάνεται και μέσα στη θεματική του αλλά και στη γενικότερη φιλοσοφία του δημιουργού του… Περισσότερα>>>

Σταύρος Γανωτής – Filmy – 4/5
…ο άνθρωπος αυτός δεν επιστρατεύει την τέχνη του, όπως έκανε παλιότερα, για να αναγάγει τον ιρανικό κινηματογράφο σε πολιτισμικό φαινόμενο, αλλά επειδή απευθύνεται σε εκείνους εκεί ψηλά που ίσως μπορούν να βοηθήσουν αυτόν και την πατρίδα του, κι εκείνους χαμηλά εντός συνόρων που πράγματι ξεχύθηκαν στους δρόμους και όχι στα σινεμά για ένα καλύτερο αύριο… Περισσότερα>>>

Γιάννης Βασιλείου – Cinemagazine – 2/5
…ο Παναχί συνεχίζει να περπατά στα γνωστά κιαροσταμικά μονοπάτια, με αξιέπαινο πείσμα μεν, αλλά αφήνοντας και την αίσθηση μιας κινηματογραφικής ρουτίνας που χρειάζεται απαραιτήτως την εξωκινηματογραφική της διάσταση για να «μεγαλώσει»… Περισσότερα>>>

Νίκος Παλάτος – Free Cinema – 1/5
…οι «Αρκούδες» του δεν επικοινώνησαν καθόλου μαζί μου, σε σημείο ν’ αρχίσω να εύχομαι να εμφανιστούν αληθινές αρκούδες επί της οθόνης , μπας και το θέμα αποκτήσει μια άλλου τύπου «meta» διαστάση… Περισσότερα>>>

Άγγελος Πολύδωρος – MyFilm – 5/5
…Εξαιρετική ταινία διαμαρτυρίας, με ντοκιμαντερίστικη διάθεση και υποδόριο τραγικό χιούμορ… Περισσότερα>>>

Χάρης Αναγνωστάκης – ΑΠΕ-ΜΠΕ  🙂
Ο Παναχί («Ταξί στην Τεχεράνη», «Offside»), όπως συνηθίζει, θα θολώσει τα όρια μεταξύ μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ, κάνοντας για μία ακόμη φορά ένα φιλμ που κρύβει περισσότερα ζητήματα από όσα βλέπει ο θεατής, ενώ παραμένει πιστός στην ευθύνη του δημιουργού απέναντι στο κοινό του, καθώς και στους ανθρώπους που τον βοηθούν, διακινδυνεύοντας την ησυχία τους ή ακόμη και την ελευθερία τουςΠερισσότερα>>>

Παυλίνα Αγαλιανού – Ριζοσπάστης  😐
…Μοιάζει αμήχανη, χωρίς στιβαρό σενάριο, ο ίδιος μοιάζει ιδιαίτερα αποστασιοποιημένος κρατώντας τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Εν κατακλείδι, εάν κάποιος δεν γνωρίζει την ιστορία του Παναχί δεν θα μπορέσει να καταλάβει μέσα από την ταινία του τα μεγέθη που διακυβεύονται, κι εδώ βρίσκεται η ένστασή μας… Περισσότερα>>>

Χ. Λακταρίδης – doctv.gr  🙂
…μια μαρτυρία για το πώς η επιδεξιότητα και η διαμαρτυρία μπορούν να βρουν έμπνευση μέσα στους περιορισμούς που εκείνος και άλλες δημιουργικές φωνές αντιμετωπίζουν… Περισσότερα>>>

Άκης Καπράνος – Ναυτεμπορική  🙂
…ο Παναχί βρίσκεται αντιμέτωπος με τη δυσπιστία και τις τοπικές παραδόσεις στο χωριό όπου διαμένει, την ίδια ώρα που το σινεμά του ακροβατεί εξόχως ανάμεσα στον Νεορεαλισμό και τον Μεταμοντερνισμό… Περισσότερα>>>

Αγγελική Καρυστινού – Bovary  🙂
…Αντιμετωπίζοντας κατά μέτωπο αυτή την τρομοκρατία, την εξουσία και τους μηχανισμούς της, τις στείρες προκαταλήψεις και την καταπίεση που στερούν στον άνθρωπο το δικαίωμα να αναπνέει ελεύθερα, ο Παναχί αποδεικνύεται ένας από τους πιο θαρραλέους auteurs του σύγχρονου σινεμά, υπενθυμίζοντας όχι μόνο με το έργο του, αλλά και με την ίδια του τη ζωή τον λόγο που αξίζει να κάνει κάποιος ταινίες…. Περισσότερα>>>


Στη φετινή διοργάνωση της Μπιενάλε της Βενετίας, μια κενή θέση ήταν κρατημένη για τον Τζαφάρ Παναχί στη συνέντευξη τύπου του φεστιβάλ. Ο Ιρανός σκηνοθέτης βρίσκεται σήμερα στη φυλακή, ενώ έχει περάσει τα τελευταία 12 χρόνια σε κατ’ οίκον περιορισμό ανά διαστήματα, του έχει απαγορευτεί η έξοδος από τη χώρα και αντιμετωπίζει διάφορα εμπόδια γυρίζοντας συχνά ταινίες στο περιβάλλον του σπιτιού του. Όλα αυτά δεν τον σταμάτησαν από το να μας παραδώσει μια ταινία που ξεχειλίζει από ιδέες και ανησυχίες.
Το Αρκούδες δεν υπάρχουν παρακολουθεί δύο παράλληλες ερωτικές ιστορίες. Και στις δύο περιπτώσεις, οι εραστές συναντούν δυσκολίες λόγω των αθέατων και μοιραίων εμποδίων, τη δύναμη των προκαταλήψεων και τους μηχανισμούς της εξουσίας.
Ένα ευρηματικό, διαφωτιστικό εγχείρημα «autofiction» (αυτο-μυθοπλασίας) εξελίσσεται σε πράξη αντίστασης, όπως και κάθε άλλη ταινία του δημιουργού, με όχημα μια αφήγηση για μια πράξη διαφυγής: Ένα ζευγάρι που ζει σε ένα χωριό κοντά στα πορώδη σύνορα μεταξύ Ιράν και Αζερμπαϊτζάν, προσπαθεί να φύγει για το Παρίσι με κλεμμένα διαβατήρια, ενώ τους ακολουθεί ένα κινηματογραφικό συνεργείο. Ένα άλλο ζευγάρι προσπαθεί να γλιτώσει από το συνοικέσιο και τα κουτσομπολιά του χωριού.
Ένα ενδοσκοπικό αριστούργημα που υπογραμμίζει ποιο είναι το διακύβευμα της υπεράσπισης της δημιουργικής ελευθερίας.

Τζαφάρ Παναχί

Ο Τζαφάρ Παναχί είναι Ιρανός σκηνοθέτης, σεναριογράφος και μοντέρ, το όνομα του οποίου είναι ταυτισμένο με το κινηματογραφικό ρεύμα του Ιρανικού Νέου Κύματος.
Έπειτα από χρόνια εμπειρίας ως δημιουργός ταινιών μικρού μήκους και βοηθός σκηνοθέτη του Αμπάς Κιαροστάμι, ο Παναχί κέρδισε διεθνή αναγνώριση με το ντεμπούτο του The White Balloon (1995), το οποίο έκανε πρεμιέρα στο Δεκαπενθήμερο των Σκηνοθετών του Φεστιβάλ των Καννών. Η ταινία κέρδισε τη Χρυσή Κάμερα εκείνης της χρονιάς.
Αν και οι ταινίες του είχαν απαγορευτεί κατ’ επανάληψη στη χώρα του, εξακολούθησε να αποσπά διθυραμβικά σχόλια από θεωρητικούς και κριτικούς του κινηματογράφου, κερδίζοντας πολλά βραβεία – όπως τη Χρυσή Λεοπάρδαλη του Φεστιβάλ του Λοκάρνο για την ταινία του The Mirror (1997), το Χρυσο Λιοντάρι στο Φεστιβάλ Βενετίας για το The Circle (2000), το βραβείο του τμήματος «Ένα κάποιο βλέμμα» του Φεστιβάλ Καννών για το Crimson Gold (2003), και την Αργυρή Άρκτο του Φεστιβάλ Βερολίνου για το Offside (2006).
Οι ταινίες του ξεχωρίζουν για την ουμανιστική οπτική μέσα από την οποία εξετάζουν τη ζωή στο Ιράν, καθώς συχνά επικεντρώνονται στις δυσκολίες των παιδιών, των οικονομικά αδύναμων και των γυναικών.
Έπειτα από χρόνια σύγκρουσης με το ιρανικό καθεστώς με αφορμή το περιεχόμενο των ταινιών του (συμπεριλαμβανομένων αρκετών βραχυπρόθεσμων συλλήψεων), ο Παναχί συνελήφθη τον Μάιο του 2010 μαζί με τη γυναίκα του, την κόρη του και 15 φίλους του, και αργότερα κατηγορήθηκε για προπαγάνδα κατά της κυβέρνησης. Παρά την υποστήριξη που δέχτηκε από σκηνοθέτες, κινηματογραφικούς οργανισμούς και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ανά την υφήλιο, τον Δεκέμβριο του 2010 ο Παναχί καταδικάστηκε σε έξι χρόνια φυλάκισης και σε 20 χρόνια υποχρεωτικής αποχής από τη σκηνοθεσία ταινιών, τη συγγραφή σεναρίων και κάθε είδους συνέντευξη με ιρανικά ή διεθνή μέσα.
Την περίοδο αναμονής του αποτελέσματος μιας έφεσης που είχε υποβάλλει, γύρισε το This Is Not a Film (2011), ένα ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους σε μορφή βιντεο-ημερολογίου, παρά τις νομικές επιπτώσεις της σύλληψής του. Η ταινία διέρρευσε λαθραία εκτός χώρας μέσω ενός σκληρού δίσκου, κρυμμένου σε ένα κομμάτι κέικ, και προβλήθηκε στο φεστιβάλ Καννών το 2011.
Φιλμογραφία

1995 The White Balloon
1997 The Mirror
2000 The Circle
2003 Crimson Gold
2006 Offside
2011 This is Not a Film (συν-σκηνοθεσία)
2013 Closed Curtain (συν-σκηνοθεσία)
2015 Taxi Tehran
2018 3 Faces
2022 No Bears

Πηγή: filmfestival.gr

Έγραψαν για την ταινία:

«Είναι η καλύτερη ταινία του 2022». Los Angeles Times

«Μη χάσετε το ΑΡΚΟΥΔΕΣ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ». The New York Times

«Το ΑΡΚΟΥΔΕΣ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ είναι ένα περίεργο, οργισμένο έργο τέχνης της διαμαρτυρίας – και ένα αριστούργημα». Rolling Stone

«Εκπληκτικός κινηματογράφος. Είναι συγκλονιστικό που ο Τζαφάρ Παναχί κατάφερε να κάνει αυτή την ταινία». The Spectator

«Κάθε νέα ταινία του Τζαφάρ Παναχί φαντάζει σαν ένα μικρό θαύμα… Αυτή μπορεί να είναι η καλύτερη και πιο ασυμβίβαστη δουλειά του αυτής της περιόδου. Είναι, επίσης, η πιο καυστική». CNN

 

Σχολιάστε